Szczep 197 WDHiGZ "Empireum"

To już ostatni tekst poruszający tematykę współpracy drużynowego z rodzicami. Tym razem proponuję Wam więc spojrzenie na problem z nieco innej strony. Parafrazując słowa prezydenta Kennedy’ego: „nie pytaj, co rodzice mogą zrobić dla Ciebie, zapytaj, co Ty możesz zrobić dla rodziców!”

Pełna i satysfakcjonująca obie strony współpraca na linii rodzic-drużynowy nie będzie możliwa, jeśli będziemy traktować rodziców jedynie jako usługodawców wymagając od nich, aby pomogli nam organizacyjnie, udzielali informacji o dziecku, wspierali finansowo itp. My również musimy dać rodzicom coś od siebie, czasem nawet więcej niż robimy na co dzień zajmując się ich pociechami. W jednym z poprzednich artykułów pisałam już o rozmowach z rodzicami i o okazywaniu zainteresowania życiem, również tym pozaharcerskim, naszych zuchów i harcerzy. Warto jednak pokazać rodzicom, że dla nas jako drużynowych ważne są nie tylko ich dzieci, ale i oni sami, że doceniamy zaufanie, jakim nas obdarzają i że nie zapominamy o nich w naszych działaniach. Dlatego też dobrym pomysłem jest włączanie rodziców w harcerskie aktywności ich dzieci lub też organizowanie imprez przeznaczonych specjalnie dla nich. Jeśli jednak zdecydujemy się na taki krok – nie zapominajmy, że naszym podstawowym celem jest wychowanie harcerzy. Praca z rodzicami jest więc ważna w szerszym kontekście, w odniesieniu do pracy z ich dziećmi, a nie jest celem samym w sobie.

Imprezy dla dzieci – rodzice jako goście

Najprostszym sposobem zaangażowania rodziców w działania drużyny jest zaproszenie ich na tradycyjne imprezy środowiska, takie jak święto drużyny, wigilia czy zakończenie roku harcerskiego, aby zobaczyli, w jaki sposób bawią się ich dzieci oraz jak drużynowy się nimi zajmuje. Nie są to imprezy przygotowywane specjalnie dla rodziców, współpraca z rodzicami odbywa się tu raczej przy okazji. Przygotowując taką imprezę skupiamy się na tym, aby była ona atrakcyjna przede wszystkim dla dzieci. Jednak planując obecność rodziców na danej imprezie warto wcześniej przygotować coś również dla nich, aby nie byli tylko biernymi obserwatorami i nie czuli się niezręcznie, jak przysłowiowe „piąte koło u wozu”. Warto zainicjować choćby wspólne śpiewanie kolęd, zaprosić rodziców do towarzyszenia dzieciom w grze terenowej albo poprosić ich, aby jako członkowie jury oceniali występy zuchów i harcerzy w trakcie przeglądu małych form teatralnych lub festiwalu piosenki. Dzięki takiemu rozwiązaniu rodzice, nawet ci, którzy nigdy nie byli harcerzami, nie będą czuli się niezręcznie, nie będą musieli specjalnie się przygotowywać do tej imprezy, a jednocześnie będą mieli poczucie aktywnego uczestnictwa w danym wydarzeniu.

Przyrzeczenie Harcerskie – wspólne przeżycie

Ważnym momentem w życiu każdego zucha jest złożenie Obietnicy Zucha, a w życiu harcerza –  Przyrzeczenia Harcerskiego. Zgodnie z tradycją wszystkich znanych mi środowisk harcerskich w tym wydarzeniu udział mogą wziąć tylko osoby, które już posiadają Znaczek Zucha lub Krzyż Harcerski. Tymczasem w środowiskach skautowych obecność rodziców podczas uroczystości złożenia Przyrzeczenia Skautowego jest nie tylko dozwolona, ale wręcz zalecana – podkreśla się, że rodzice powinni wziąć udział w tak ważnym dla dziecka wydarzeniu, aby mogli dzielić z nim radość z tego wydarzenia oraz lepiej je zrozumieć. Jeśli zdecydujemy się zaprosić rodziców na uroczystość złożenia Obietnicy lub Przyrzeczenia musimy pamiętać tylko o tym, że są to wydarzenia bardzo zrytualizowane, dlatego też niezwykle istotne jest poinformowanie rodziców, jak będzie wyglądała uroczystość, w której mają wziąć udział. Nie jest konieczne angażowanie rodziców, przydzielanie im jakichś zadań – sama ich obecność będzie dla nich i ich dziecka wystarczająco silnym i ważnym wspólnym przeżyciem.

Imprezy wspólne dla dzieci i rodziców

Więcej pracy wymaga przygotowanie wydarzenia, w które zaangażowaliby się w równym stopniu harcerze, jak i ich rodzice. Przygotowanie go jest o tyle trudne, że wymaga od drużynowego rozsądnego połączenia zadań, które nie będą zbyt trudne czy zbyt nużące dla zuchów i harcerzy i jednocześnie nie zbyt infantylne dla rodziców. Okazji do zorganizowania takiego przedsięwzięcia może być wiele: poczynając od zwykłej zbiórki, na którą zaproszeni zostaliby rodzice, przez specjalnie zorganizowaną grę terenową, konkurs czy turniej rodzin. Również charakter tego wydarzenia mógłby być wieloraki – mógłby to być konkurs wiedzy ogólnej, wiedzy o drużynie, rywalizacja sportowa, konkurs „jak dobrze znasz swoje dziecka/swoich rodziców” itp. Uczestnicy zabawy mogliby rywalizować w parach rodzic-dziecko lub też rodzice kontra dzieci. Jedynym ograniczeniem przy organizacji imprez wspólnych dla dzieci i rodziców jest więc wyobraźnia drużynowego. Warto podkreślić ogromne zalety tego rodzaju spotkań. Organizując je drużynowy nie tylko daje rodzicom sygnał, że chce nawiązać z nimi bliższe relacje i liczy się z nimi, ale także wspiera integrację między dziećmi i rodzicami oraz pokazuje jak w ciekawy i aktywny sposób można spędzać wspólnie czas.

Organizując imprezę, na którą chcemy zaprosić rodziców, nie należy jednak zapominać o tym, że we wczesnym okresie dojrzewania, harcerze mogą dążyć do minimalizowania kontaktów z rodzicami, zwłaszcza jeśli miałyby się one odbywać w ich grupie rówieśniczej. Dotyczy to głównie ostatnich klas szkoły podstawowej i początku gimnazjum, a więc harcerzy i harcerzy starszych. Dlatego przygotowanie imprezy z rodzicami dla tych grup wiekowych może być dla drużynowego trudniejsze, choć z drugiej strony, może stanowić dla rodziców ogromną pomoc w dotarciu do dzieci.

Klub Przyjaciół Harcerstwa – rodzice się bawią

W niektórych środowiskach istnieje grupa rodziców bardzo związanych z drużyną, do której należy ich dziecko, którzy lubią się i spotykają ze sobą. Niektórzy z nich chcieliby bardziej zaangażować się w życie zaprzyjaźnionego środowiska lub poczuć klimat harcerskiej przygody. Dla takich osób przy drużynie może zostać powołany do życia Klub Przyjaciół Harcerstwa. Taki Klub ma charakter sformalizowanej grupy znajomych, którzy spotykają się, aby spędzić wspólnie czas, porozmawiać i pobawić się, a czasem również wesprzeć środowisko działania swoich dzieci. Rodzaj i częstotliwość działań, w które angażują się członkowie Klubu zależy wyłącznie od nich: mogą to być zarówno spotkania integracyjne i towarzyskie, dłuższe wyjazdy, wyjścia na wydarzenia kulturalne i sportowe czy też działania podejmowane na rzecz innych drużyn. Niemal niemożliwe jest więc stworzenie planu pracy takiej jednostki, gdyż jej działanie uzależnione jest od aktualnych potrzeb, chęci i czasu, jaki członkowie mogą poświęcić na działania Klubu. Z tego też powodu proponując rodzicom wstąpienie do Klubu trzeba liczyć się z odmową: po pierwsze nie każdy musi mieć ochotę angażować się formalnie w działania jednostki harcerskiej, po drugie zaś każdy z rodziców ma szereg obowiązków, jak praca zarobkowa, zajmowanie się domem i dziećmi, które mogą stanowić przeszkodę w aktywnym uczestnictwie w życiu Klubu. Z tych wszystkich powodów zanim zdecydujemy się założyć Klub Przyjaciół Harcerstwa działający przy naszym środowisku musimy przede wszystkim wcześniej dowiedzieć się, czy rzeczywiście jednostka taka jest potrzebna i zyska zwolenników.

Na zakończenie…

Czy cykl „Nasi Sojusznicy” wyczerpał temat współpracy z rodzicami? Z pewnością nie. Tych, którzy chcą poznać inne pomysły i punkty widzenia zachęcam do sięgnięcia po liczne materiały skautowe pochodzące z różnych krajów poruszające tę problematykę.

 

Skautowe inspiracje – kilka artykułów z zagranicy  „Helping Out with Girl Scouts – How Parents Can Become Involved with this Worthwhile Organization” Denise Oliveri, 21.10.2007 (http://www.suite101.com/content/helping-out-with-girl-scouts-a33833) „How Troop 7 Parents Can Help”, George Merrick Troop 7 Boy Scouts of Coral Gables, Florida (http://www.troop7.org/Information/Parents.html) „Scoutisme et parents”, Association des Scouts du Canada, czerwiec 2000 (http://www.scoutsducanada.ca/documents/05_Formation/soc1204.pdf) „Les animateurs scouts comptent sur les parents”, Pierre Scieur, Le Ligeur, nr 25, czerwiec 2003 (http://www.lesscouts.be/telecharger/toutes-les-rubriques/?tx_lsdocuments_pi1%5Bid_doc%5D=316) „Les parents, nos partenaires”, Les Scouts – Fédération Catholique des Scouts Baden-Powell de Belgique, czerwiec 2000 (http://www.brat.waw.pl/bank/index.php/archives/932)

 

Autor: phm. Agnieszka Pietrzak HO
Publikacja: Miesięcznik instruktorów “Czuwaj”, nr 12/2010